'Lotte Stam-Beeseplein'
2026
KRIMPEN AAN DEN IJSSEL - Eén straatnaambord maakt van het dorpscentrum een collaboratief kunstwerk. Voor wie zich dat realiseert — het is ongekend.
Het 'Lotte Stam-Beeseplein' maakt het mogelijk om samen de toekomst van het dorpshart te verbeelden. Hoe? Iedereen die deze culturele ruimte gebruikt wordt deelnemer in deze ontwikkeling. Met onze handelingen geven we betekenis aan de omgeving. Wanneer we hier samen dansen of de auto parkeren — geven we richting aan de toekomst. Door het plein écht anders te gebruiken — bouwen we samen aan het dorpshart van morgen.
In 2024 werd ik uitgenodigd door beleidsadviseur Ellen Jacobs (Cultuur, Taal en Evenementen). Het was mijn opdracht om als kunstenaar het uitblijven van een bruisend dorpshart te onderzoeken. De gemeente maakt sinds 2006 plannen voor het centrum. Ellen zag de mogelijkheid om dit vraagstuk vanuit onze cultuur van meerdere kanten te bekijken.
Het valt me op dat de mensen die vandaag de inrichting van het centrum bepalen onzichtbaar zijn. De mensen die het centrum gebruiken zijn geen deelnemer in het ontwikkelingsproces. Met kunst probeer ik daarom bij te dragen aan een andere kijk op een bruisend dorpshart.
— citaat uit het artikel: Een leven in dienst van Ruimtes voor het één en het ander.
LOTTE STAM-BEESE - In het dorp woonde de belangrijke architect en stedenbouwkundige Charlotte (Lotte) Ida Anna Stam-Beese. Ik schreef het artikel 'Een leven in dienst van Ruimtes voor het één en het ander' over haar leven en werk voor het voorjaarsnummer: Van Yssel Tot IJssel, uitgegeven door de Historische Kring Krimpen aan den IJssel (HKK). In de wederopbouwperiode speelde Stam-Beese een grote rol. Haar belangrijkste stedenbouwkundige ontwerpen voor Rotterdam zijn: Kleinpolder (1947 — 1952), Pendrecht (1949 — 1952) en Alexanderpolder/Ommoord (1957 — 1971). Door haar wijsheid heb ik me laten inspireren, ze was haar tijd ver vooruit.
Vanaf 1963 woonde zij op IJsseldijk 284 in een dijkhuis dat naar haar ontwerp werd verbouwd. In de jaren 60 tekende zij al een tweede oeververbinding voor het dorp en werd de metrolijn in een lus van Capelle doorgetrokken naar Krimpen. Het was haar overtuiging dat je de woonomgeving samen bouwt — als een spiegel van de tijd. “De grond behoort ons allen toe”, was een gevleugelde uitspraak van haar. Op 16 november 1988 is zij op 85 jarige leeftijd in het dorp overleden. Het huisje waar zij woonde werd onlangs afgebroken.
— citaat uit column: Zoeken naar een 'Hart van Krimpen'
Als we in Krimpen nadenken over het dorpshart, wat kunnen we dan van Lotte Stam-Beese leren? Dorpscentra hebben het overal moeilijk. Leegstand komt veel voor. Tegelijk is er een groot tekort aan betaalbare woningen. Hebben jongeren geen eigen plek. Dit vraagt om een andere omgang met ruimte. De toekomst van een bruisend dorpshart ligt bij het in elkaar schuiven van functies. Ruimtes voor het één en het ander.
LOTTE STAM-BEESEPLEIN - Na een grondig onderzoek (2024 — 2025) in dialoog met mensen in deze omgeving, presenteerde ik eind vorig jaar met de gemeente een denkbeeldig dorpsplein. Het 'Lotte Stam-Beeseplein.' Dit geeft ons de mogelijkheid een dorpshart voor te stellen dat (nog) enkel bestaat in de wereld van onze verbeelding. Het vraagt aan bewoners om zich voor te stellen hoe we het bruisende dorpsplein willen gebruiken.
— citaat uit Magazine De Klinker: Hoe krijgt Krimpen een levend hart?
Het straatnaambord spreekt de gebruikers van het dorpshart aan om het plein anders te gebruiken. Door bijvoorbeeld de geparkeerde auto's weg te dansen, wordt het mogelijk een deur te openen naar een nieuwe toekomst. Want laten we eerlijk zijn. Als de geprivatiseerde dorpsruimte niet meebeweegt met de collectieve wensen van onze tijd, dan leren we van Lotte Stam-Beese dat we vanuit een ongekend optimisme onze idealen door de lucht eroverheen kunnen bouwen.
In Krimpen aan den IJssel wordt gewoond door 30.000 mensen, maar wordt er ook "wonende gebouwd" aan het dorp?
Hartelijke groet, Edwin Stolk.
Het 'Lotte Stam-Beeseplein' is de uitkomst van het locatieonderzoek 'cardio_visie' en het artistieke concept 'de voorstelling'. Het werd mogelijk gemaakt met een bijdrage van Innovatielabs en cofinaciering van de gemeente Krimpen aan den IJssel.
'Lotte Stam-Beeseplein' werd genoemd in de volgende media: Magazine De Klinker.
'Lotte Stam-Beeseplein' volgt het concept achter: #theorganisation.
Wanneer u op de hoogte wilt blijven van mijn activiteiten kunt u zich hier inschrijven voor mijn nieuwsbrief.
