Lotte Stam-Beeseplein
2026

KRIMPEN AAN DEN IJSSEL — Eén straatnaambord maakt van het centrum een collaboratief kunstwerk. Voor wie zich dat realiseert — het is ongekend. Met kunst geven we vorm aan de wereld waarin we willen leven. Daarom ben ik opzoek naar 'sleutelmakers'. Mijn oproep is te vinden op de website Krimpenvoorekaar.

Het 'Lotte Stam-Beeseplein' biedt ons de kans om de toekomst van het dorpshart te verbeelden. Hoe? Iedereen die deze culturele ruimte gebruikt wordt deelnemer in deze ontwikkeling. Dat betekent dat we met onze handelingen betekenis geven aan de omgeving. Wanneer we hier samen echt iets anders organiseren — bouwen we aan het dorpshart van morgen.

In 2024 ben ik uitgenodigd door beleidsadviseur Ellen Jacobs (Cultuur, Taal en Evenementen). Ik kreeg de vraag om het uitblijven van het bruisende dorpshart te onderzoeken. De gemeente maakt sinds 2006 plannen voor het centrum. Vanuit onze cultuur kunnen we dit vraagstuk vanuit meerdere kanten bekijken.

Het is belangrijk om vast te stellen dat de gemeente geen eigenaar is van de "dorpsstraat". De vastgoedeigenaar was voor mij niet bereikbaar. De gebruikers van het centrum zijn geen deelnemer in het ontwikkelingsproces. De winkeliers (huren ruimte en) vinden dat we niet zo moeten zeuren. Het wordt tijd voor een nieuw soort betrokkenheid. Met kunst kunnen we de wereld vormgeven waarin we willen leven. Door samen te werken kunnen we invloed uitoefenen op de centrumontwikkeling.

"Wanneer de geprivatiseerde ruimte niet meebeweegt met de wensen van deze tijd, moeten we onze idealen door de lucht eroverheen bouwen."

— citaat uit het artikel: Een leven in dienst van Ruimtes voor het één en het ander.

LOTTE STAM-BEESE — In Krimpen woonde architect en stedenbouwkundige Charlotte (Lotte) Ida Anna Stam-Beese. Ik schreef een tekst met de titel 'Een leven in dienst van Ruimtes voor het één en het ander' over haar leven en werk. Dit werd gepubliceerd in het voorjaarsnummer Van Yssel Tot IJssel van de Historische Kring Krimpen aan den IJssel.

In de wederopbouwperiode speelde zij een hele grote rol. Haar belangrijkste stedenbouwkundige ontwerpen voor Rotterdam zijn: Kleinpolder (1947 — 1952), Pendrecht (1949 — 1952) en Alexanderpolder/Ommoord (1957 — 1971). Door haar ideeën heb ik me laten inspireren, ze was haar tijd ver vooruit.

Vanaf 1963 woonde zij op IJsseldijk 284, in een dijkhuis dat naar haar ontwerp werd verbouwd. In de jaren 60 tekende zij al een tweede oeververbinding voor het dorp. Ook trok zij de metrolijn door, in een lus van Capelle naar Krimpen. Het was haar overtuiging dat je de woonomgeving samen bouwt — als een spiegel van de tijd. “De grond behoort ons allen toe”, was een gevleugelde uitspraak van haar. Op 16 november 1988 is zij op 85 jarige leeftijd in het dorp overleden. Het huisje waar zij woonde werd onlangs afgebroken.

"Als je nalaat de toekomst te verbeelden, dan adviseert Maakdestad in de nieuwe omgevingsvisie de kwaliteiten van het verdwenen dorp te behouden. Dat lijkt onschuldig (van deze stadsmakers) – maar je trekt ook geen kleren aan die je niet meer past."

— citaat uit column: Zoeken naar een 'Hart van Krimpen'

Als we in Krimpen nadenken over het dorpshart, wat kunnen we dan van Lotte Stam-Beese leren? Dorpscentra hebben het overal moeilijk. Leegstand komt veel voor. Tegelijk is er een groot tekort aan betaalbare woningen. Hebben jongeren geen eigen plek. Nu staat er winkelruimte leeg, een postkantoor en een groot kantoorgebouw. De urgente maatschappelijke vraagstukken vragen hier om een andere omgang met ruimte. De toekomst van het dorpshart ligt bij het in elkaar schuiven van functies. Ruimtes voor het één en het ander.

— voorstel Krimpen 750.

LOTTE STAM-BEESEPLEIN — Na een grondig onderzoek (2024 — 2025) presenteerden we eind vorig jaar een denkbeeldig dorpsplein. Het Lotte Stam-Beeseplein is een 'culturele bouwplaats.' Hier wordt het mogelijk om het dorpshart van de toekomst te verbeelden. Het vraagt iedereen om deelnemer te worden in dit schouwspel. Met kunst kunnen we samen de wereld verbeelden waarin we willen leven.

"Wie het Raadhuisplein bezoekt, heeft daar op het elektriciteitshuisje wellicht een opmerkelijk bordje zien hangen met de tekst: “Lotte Stam-Beeseplein”. Wat doet dat bordje daar? Het heeft alles te maken met onze verbeelding en met het nadenken over een levend dorpshart."

— citaat uit Magazine De Klinker: Hoe krijgt Krimpen een levend hart?

Het straatnaambord is een deur naar de verbeelding van een toekomst. Nu kunnen we de geparkeerde auto's weg dansen. Want laten we eerlijk zijn. Als de geprivatiseerde dorpsruimte niet meebeweegt met de collectieve wensen van onze tijd, dan heeft Lotte Stam-Beese ons laten zien dat we vanuit een ongekend optimisme onze idealen door de lucht eroverheen kunnen bouwen.

In Krimpen aan den IJssel wordt gewoond door 30.000 mensen, maar wordt er ook "wonende gebouwd" aan het dorp?

Hartelijke groet, Edwin Stolk.

---

Het 'Lotte Stam-Beeseplein' is onderdeel van het locatieonderzoek 'cardio_visie' en het artistieke concept 'de voorstelling'. Het werd mogelijk gemaakt met een bijdrage van Innovatielabs en cofinaciering van de gemeente Krimpen aan den IJssel.

'Lotte Stam-Beeseplein' werd genoemd in de volgende media: Magazine De Klinker.

'Lotte Stam-Beeseplein' volgt het concept achter: #theorganisation.

Wanneer u op de hoogte wilt blijven van mijn activiteiten kunt u zich hier inschrijven voor mijn nieuwsbrief.

fotos | videos | pers | Krimpen aan den IJssel