×
English? Over In ontwikkeling Uitgevoerd Niet uitgevoerd Residenties Lezingen Publicaties Resume Contact Pers
☰ Edwin Stolk

The Wardship
of Others
2021

Het concept met de titel 'The Wardship of Others' ('De Zorg voor Anderen') heb ik ontwikkeld voor het project 'Tegenbeeld' van Kunstenlab in Deventer.

Overal ter wereld wordt er gezocht naar manieren om met beladen standbeelden om te gaan. In Deventer is opnieuw het beeld van president Steyn in opspraak geraakt. Kunstenlab nodigde kunstenaars uit om een idee-schets te maken voor een Tegenbeeld. Een selectiecommissie heeft drie voorstellen gekozen uit 60 inzendingen. Mijn voorstel is één van de drie plannen die nu verder wordt uitgewerkt.

Het plaatsen van het stenen beeld van Steyn in 1922 namens ‘het zich met de Afrikaners stamverwant voelende Nederlandse volk’ was in mijn ogen een bevestiging van machtsverhoudingen. Het Nederlandse volk wordt als een statisch en onveranderlijk ‘object’ in de tijd voorgesteld. Zo ook de waardering voor het handelen Steyn op deze prominente plek in de stad.

Met 'The Wardship of Others' wil ik vandaag de onzichtbare ander centraal stellen. Hiervoor wil ik gebruik maken van de traditionele beeldhouwkunst. Ik vind het daarnaast belangrijk dat we op andere manieren nadenken over de betekenis van kunst in de publieke ruimte.

Als ‘tegenbeeld’ wil ik bij het monument van Steyn een buste plaatsen van de Khoikhoi-vrouw Krotoa. Zij bemiddelde tussen de overheersende Nederlandse ander die ongevraagd voet zette op het land van het onderdrukte Khoikhoi-volk waartoe zij behoorde. Toen zij 10 tot 11 jaar oud was werd zij meegenomen door de Nederlander Jan van Riebeeck, toen hij in 1652 arriveerde met zijn VOC schip aan de Kaap de Goede Hoop.

Krotoa werd de knecht van zijn echtgenote, Maria de la Quellerie. Zij leerde bij hen de Nederlandse en Portugese taal en bekeerde zich in 1662 als eerste Khoikhoi tot de Nederduits Gereformeerde Kerk met als doopnaam Eva. Tijdens de conflicten tussen de Nederlanders en de Khoikhoi had ze de moeilijke taak van diplomaat.

Op 2 juni 1664 trouwde ze met de Deense chirurgijn Peter Havgard, die de Nederlandse naam Pieter van Meerhof aannam. Van Meerhof kwam tijdens een (slaven) expeditie naar Madagaskar bij een gevecht om het leven. Hierna raakte Eva verslaafd aan de drank en wendde zich tot prostitutie. Hierdoor verloor ze het respect van de kolonisten. Ze probeerde te vluchten maar werd door de Nederlanders gevangengenomen. In maart 1669 werd ze opgesloten op Robbeneiland, waar ze vijf jaar later stierf.

Als tegenbeeld wil ik de onzichtbare ander centraal stellen — te beginnen bij Krotoa. Pas in 2016 kreeg zij een monument in Zuid Afrika maar in Nederland ontbreekt haar verhaal. Ik stel voor om haar portret in natte rivierklei nabij het onveranderlijke stenen monument van Steyn te plaatsen. Deze materiaalkeuze staat in dienst van de vraag hoe onze geschiedenis wordt gevormd, verbeeld en verteld.

Doordat de beschouwer zelf zijn of haar vingers in de natte klei kan drukken wijst het beeld van Krotoa op ieders verantwoordelijkheid bij dit proces.

'The Wardship of Others' zet de deur open voor nieuwe vormen van (tijdelijke) verering en/of publieke betekenisgeving.


Van 29 mei t/m 20 juni worden de uitgewerkte schetsvoorstellen van Lawil Kamara, Jeroen Diepenmaat en Edwin Stolk gepresenteerd in de bilbliotheek van Deventer.

Kunstenaars Jeroen Diepenmaat, Lawil Karama en Edwin Stolk gingen op 11 maart in gesprek over hun voorstellen onder leiding van Mieke Conijn (directeur Kunstenlab). Het gesprek terugkijken kan hier: 'Gesprek Tegenbeeld'.

Wanneer 'The Wardship of Others' wordt gekozen wil je dan meehelpen? info[at]edwinstolk.nl

'The Wardship of Others' kwam onder de aandacht bij: Deventer Post

'The Wardship of Others' volgt het concept achter #theorganisation waarbij we kennis en middelen beschikbaar proberen te maken voor alternatieve perspectieven in dienst van de samenleving als geheel. Tips of suggesties? info[at]edwinstolk.nl

Wanneer u op de hoogte wilt blijven van mijn activiteiten vindt u hier mijn nieuwsbrief.

fotos | video | kunstenlab

Hartelijke groet, Edwin Stolk.