×
English? Over In ontwikkeling Uitgevoerd Niet uitgevoerd Residenties Lezingen Publicaties Resume Contact Pers
☰ Edwin Stolk

The Wardship
of Others
2021

Het concept met de titel 'The Wardship of Others' ('De Zorg voor Anderen') heb ik ontwikkeld voor het project 'Tegenbeeld' van Kunstenlab in Deventer.

Overal ter wereld wordt er gezocht naar manieren om met beladen standbeelden om te gaan. In Deventer is opnieuw het beeld van president Steyn in opspraak geraakt. Kunstenlab nodigde met een open call kunstenaars uit een idee-schets te maken voor een Tegenbeeld. Een selectiecommissie heeft drie voorstellen uit 60 inzendingen gekozen. Mijn voorstel is één van de drie plannen die nu verder wordt uitgewerkt.

Het plaatsen van dit onveranderlijke beeld van Steyn in 1922 namens ‘het zich met de Afrikaners stamverwant voelende Nederlandse volk’, was in mijn ogen een bevestiging van machtsverhoudingen. Het Nederlandse volk wordt als een statisch en onveranderlijk ‘object’ in de tijd voorgesteld. Zo ook de waardering voor het handelen van Steyn.

Met 'The Wardship of Others' wil ik vandaag de machteloze ander centraal stellen door gebruik te maken van de traditionele beeldhouwkunst. Ik vind het belangrijk dat we op andere manieren nadenken over wat kunst in de publieke ruimte voor mensen kan betekenen.

Als ‘tegenbeeld’ wil ik bij het beeld van Steyn een buste plaatsen van de Khoikhoi-vrouw Krotoa. Zij bemiddelde tussen de overheersende Nederlandse ander, die ongevraagd voet zette op het land van het onderdrukte Khoikhoi-volk waartoe zij behoorde. Toen zij 10 tot 11 jaar oud was werd zij meegenomen door de Nederlander Jan van Riebeeck die in 1652 arriveerde met zijn VOC schip aan de Kaap de Goede Hoop.

Krotoa werd de knecht van zijn echtgenote, Maria de la Quellerie. Zij leerde bij hen de Nederlandse en Portugese taal en bekeerde zich in 1662 als eerste Khoikhoi tot de Nederduits Gereformeerde Kerk met als doopnaam Eva. Tijdens de conflicten tussen de Nederlanders en de Khoikhoi had ze de taak van diplomaat.

Op 2 juni 1664 trouwde ze met de Deense chirurgijn Peter Havgard, die de Nederlandse naam Pieter van Meerhof aannam. Van Meerhof kwam tijdens een expeditie naar Madagaskar bij een gevecht om het leven. Hierna raakte Eva verslaafd aan de drank en wendde zich tot prostitutie. Hierdoor verloor ze het respect dat de kolonisten voor haar hadden. Ze probeerde te vluchten maar werd door de Nederlanders gevangengenomen en in maart 1669 opgesloten op Robbeneiland, waar ze vijf jaar later stierf.

Als tegenbeeld wil ik de verbeeldingsmacht procesmatig ten dienste stellen aan de verering van de machteloze ander — te beginnen bij Krotoa. Ik stel voor om dit tegenbeeld nabij het onveranderlijke monument van Steyn te plaatsen waar het onherroepelijk de context van dit beeld zal veranderen. Deze buste wil ik maken van rivierklei uit de IJssel. Klei is eeuwenlang de basis geweest voor het huidige Deventer. Door de klei van het beeld nat te houden kan dit beeld in tegenstelling tot het beeld van president Steyn wel veranderen. Als we dat samen willen, organiseren we daarna jaarlijks op deze plaats opnieuw een verering van een onzichtbare bruggenbouwer uit Deventer.


Ben je nieuwsgierig naar alle ‘Tegenbeeld’ idee-schetsen? Deze zijn te zien van 6 t/m 23 maart op banners nabij het beeld van president Steyn.

Kunstenaars Jeroen Diepenmaat, Lawil Karama en Edwin Stolk gingen op 11 maart in gesprek over hun voorstellen onder leiding van Mieke Conijn (directeur Kunstenlab). Het gesprek terugkijken kan hier: 'Gesprek Tegenbeeld'.

Wanneer 'The Wardship of Others' wordt gekozen wil je dan meehelpen? info[at]edwinstolk.nl

'The Wardship of Others' kwam onder de aandacht bij: Deventer Post

'The Wardship of Others' volgt het concept achter #theorganisation waarbij we kennis en middelen beschikbaar proberen te maken voor alternatieve perspectieven in dienst van de samenleving als geheel. Tips of suggesties? info[at]edwinstolk.nl

Wanneer u op de hoogte wilt blijven van mijn activiteiten vindt u hier mijn nieuwsbrief.

fotos | video | kunstenlab

Hartelijke groet, Edwin Stolk.